คำศัพท์ครอบครัวภาษาจีน แนะนำสมาชิกครอบครัว พร้อมคำอ่านครบทุกคำ
อยากบอกคนจีนว่าครอบครัวเรามีใครบ้างแต่พูดไม่ออก นึกออกแค่ 爸爸 กับ 妈妈 ที่เหลือตันหมด เป็นปัญหาที่คนเริ่มเรียนจีนเจอกันเกือบทุกคน เพราะคำศัพท์ครอบครัวภาษาจีนมีเยอะกว่าที่คิด และแยกละเอียดกว่าภาษาไทยมาก
บทความนี้รวมคำศัพท์ครอบครัวภาษาจีนให้ครบในที่เดียว ทั้งพ่อแม่ พี่น้อง ปู่ย่าตายาย ญาติฝ่ายพ่อฝ่ายแม่ พร้อมตัวอักษรจีน พินอิน และคำอ่านไทยกำกับทุกคำ บวกประโยคแนะนำสมาชิกครอบครัวที่เอาไปใช้พูดได้จริง อ่านจบแล้วผู้เรียนจะแนะนำครอบครัวตัวเองเป็นภาษาจีนได้ทั้งบ้าน
สารบัญบทความ
- ทำไมคำศัพท์ครอบครัวภาษาจีนถึงเยอะกว่าที่คิด
- คำศัพท์ครอบครัวใกล้ชิด พ่อ แม่ พี่ น้อง
- คำศัพท์ปู่ย่าตายาย
- ญาติฝ่ายพ่อ กับ ฝ่ายแม่ ต่างกันยังไง
- คำศัพท์คู่สมรสและครอบครัวที่ขยายออกไป
- ประโยคแนะนำสมาชิกครอบครัว ใช้พูดได้จริง
- เทคนิคจำคำศัพท์ครอบครัวภาษาจีนให้ไม่ลืม
- คำเรียกครอบครัวที่คนไทยมักสับสน
- ลำดับพี่น้อง เมื่อมีหลายคน เรียกยังไง
- คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
- สรุป
สรุปสั้น ก่อนลงรายละเอียด
- คำศัพท์ครอบครัวภาษาจีนแยกละเอียดกว่าไทย — ฝ่ายพ่อกับฝ่ายแม่ใช้คนละคำ
- คำพื้นฐานที่ต้องรู้ก่อน: 爸爸 (พ่อ) 妈妈 (แม่) 哥哥 (พี่ชาย) 妹妹 (น้องสาว)
- ภาษาจีนแยกพี่กับน้องชัดเจน และแยกเพศด้วย เป็นคนละคำกันหมด ไม่เหมือนไทยที่ใช้ "พี่/น้อง" รวม ๆ
- ประโยคแนะนำหลักคือ 这是我的… (นี่คือ…ของฉัน) ใช้กับสมาชิกได้ทุกคน
- คำอ่านไทยเป็นแค่ตัวช่วย ต้องออกเสียงตามวรรณยุกต์พินอินจริงถึงจะถูก
ทำไมคำศัพท์ครอบครัวภาษาจีนถึงเยอะกว่าที่คิด
จุดที่ทำให้คนไทยงงตั้งแต่แรก คือภาษาจีนไม่ได้มีคำว่า "ลุง" หรือ "ป้า" คำเดียวแล้วใช้กับทุกคน แต่แยกตามว่าเป็นญาติฝ่ายพ่อหรือฝ่ายแม่ และแยกตามอายุมากกว่าหรือน้อยกว่าด้วย
ยกตัวอย่างให้เห็นภาพ คำว่า "ลุง" ในภาษาไทยใช้ได้ทั้งพี่ชายพ่อและพี่ชายแม่ แต่ภาษาจีนแยกเป็น 伯伯 (พี่ชายของพ่อ) กับ 舅舅 (พี่หรือน้องชายของแม่) คนละคำเลย นี่คือเหตุผลที่คำศัพท์ครอบครัวภาษาจีนดูเยอะจนน่าตกใจ
แต่ข่าวดีคือไม่ต้องจำครบทุกคำในวันเดียว เริ่มจากคนใกล้ตัวก่อน พ่อ แม่ พี่ น้อง แล้วค่อยขยับไปญาติห่างออกไป จำเป็นชุด ๆ ตามความใกล้ชิด จะจำง่ายกว่าท่องรวดเดียวทั้งตระกูล
คำศัพท์ครอบครัวใกล้ชิด พ่อ แม่ พี่ น้อง
เริ่มจากคนในบ้านที่ใช้บ่อยที่สุด กลุ่มนี้ต้องแม่นก่อนเพื่อน เพราะใช้พูดแทบทุกวัน
| ไทย | จีน | พินอิน | คำอ่านไทย |
|---|---|---|---|
| พ่อ | 爸爸 | bàba | ป้า-ปะ |
| แม่ | 妈妈 | māma | มา-มะ |
| พี่ชาย | 哥哥 | gēge | เกอ-เกอ |
| น้องชาย | 弟弟 | dìdi | ตี้-ตี้ |
| พี่สาว | 姐姐 | jiějie | เจี่ย-เจี่ย |
| น้องสาว | 妹妹 | mèimei | เม่ย-เม่ย |
| ลูกชาย | 儿子 | érzi | เอ๋อ-จึ |
| ลูกสาว | 女儿 | nǚ'ér | หนวี่-เอ๋อ |
สังเกตไหมว่าภาษาจีนแยก "พี่ชาย" กับ "น้องชาย" เป็นคนละคำ (哥哥 กับ 弟弟) ไม่เหมือนอังกฤษที่ใช้ brother คำเดียว จุดนี้คนไทยได้เปรียบนิดหน่อย เพราะเราก็แยกพี่กับน้องอยู่แล้ว แค่ต้องจำเพิ่มว่าจีนแยกเพศด้วย
คำศัพท์ปู่ย่าตายาย
รุ่นปู่ย่าตายายเป็นอีกจุดที่ภาษาจีนแยกฝ่ายพ่อฝ่ายแม่ชัดเจน ฝ่ายพ่อใช้คำหนึ่ง ฝ่ายแม่อีกคำหนึ่ง
| ไทย | จีน | พินอิน | คำอ่านไทย |
|---|---|---|---|
| ปู่ (พ่อของพ่อ) | 爷爷 | yéye | เย๋-เย๋ |
| ย่า (แม่ของพ่อ) | 奶奶 | nǎinai | หน่าย-หน่าย |
| ตา (พ่อของแม่) | 外公 | wàigōng | ว่าย-กง |
| ยาย (แม่ของแม่) | 外婆 | wàipó | ว่าย-ผอ |
เคล็ดลับจำง่าย คำที่ขึ้นต้นด้วย 外 (wài แปลว่า "นอก") คือฝ่ายแม่ทั้งหมด เพราะคนจีนสมัยก่อนมองว่าลูกที่แต่งออกไปเป็นคน "นอก" ตระกูล พอเห็น 外 นำหน้าปุ๊บ รู้เลยว่าเป็นญาติฝ่ายแม่
ญาติฝ่ายพ่อ กับ ฝ่ายแม่ ต่างกันยังไง
มาถึงส่วนที่คนไทยสับสนที่สุด คือลุง ป้า น้า อา ที่ภาษาไทยเรียกปน ๆ กัน แต่ภาษาจีนแยกเป็นคนละคำตามฝ่ายและอายุ
ญาติฝ่ายพ่อ
- 伯伯 (bóbo / ปั๋ว-ปัว) — พี่ชายของพ่อ
- 叔叔 (shūshu / ซู-ซุ) — น้องชายของพ่อ
- 姑姑 (gūgu / กู-กุ) — พี่สาวหรือน้องสาวของพ่อ
ญาติฝ่ายแม่
- 舅舅 (jiùjiu / จิ้ว-จิว) — พี่หรือน้องชายของแม่
- 阿姨 (āyí / อา-อี๋) — พี่สาวหรือน้องสาวของแม่
จะเห็นว่าแค่คำว่า "ลุง" ภาษาจีนมีตั้ง 3 คำ ขึ้นกับว่าเป็นฝ่ายไหนและแก่กว่าพ่อหรือไม่ ตรงนี้ไม่ต้องรีบจำครบ ค่อย ๆ จำเท่าที่ครอบครัวเรามีจริงก่อน มีลุงฝ่ายพ่อก็จำ 伯伯 ก่อน ที่เหลือไว้ทีหลัง
คำศัพท์คู่สมรสและครอบครัวที่ขยายออกไป
พอครอบครัวใหญ่ขึ้น มีแต่งงาน มีลูก คำศัพท์ครอบครัวภาษาจีนก็ขยายตามไปด้วย กลุ่มนี้ใช้บ่อยเวลาคุยเรื่องชีวิตส่วนตัวกับเพื่อนคนจีน
| ไทย | จีน | พินอิน | คำอ่านไทย |
|---|---|---|---|
| สามี | 丈夫 | zhàngfu | จ้าง-ฟุ |
| ภรรยา | 妻子 | qīzi | ชี-จึ |
| สามี (ลำลอง) | 老公 | lǎogōng | เหล่า-กง |
| ภรรยา (ลำลอง) | 老婆 | lǎopó | เหล่า-ผอ |
| หลาน (ลูกของลูกชาย) | 孙子 | sūnzi | ซุน-จึ |
| หลานสาว (ลูกของลูกชาย) | 孙女 | sūnnǚ | ซุน-หนวี่ |
คำที่คนไทยชอบสับสนคือ 丈夫 กับ 老公 ความหมายเหมือนกันคือสามี แต่ 丈夫 เป็นทางการกว่า ใช้ในเอกสารหรือแนะนำสุภาพ ส่วน 老公 เป็นคำเรียกน่ารัก ๆ ในบ้าน เหมือนไทยที่มีทั้ง "สามี" กับ "ที่บ้าน/แฟน" นั่นแหละ เลือกใช้ให้ถูกกาลเทศะ
อีกจุดที่น่ารู้ หลานในภาษาจีนก็แยกฝ่ายอีก 孙子 คือหลานที่เป็นลูกของลูกชาย ส่วนหลานที่เป็นลูกของลูกสาวจะขึ้นต้นด้วย 外 อีกเช่นเคย กลายเป็น 外孙 (wàisūn) เห็นไหมว่าตรรกะ "ฝ่ายนอกใช้ 外" ใช้ได้ทั้งรุ่นปู่ย่าและรุ่นหลาน จำหลักเดียวใช้ได้ยาว
ประโยคแนะนำสมาชิกครอบครัว ใช้พูดได้จริง
รู้คำศัพท์แล้วต้องเอามาประกอบเป็นประโยคให้ได้ ประโยคหลักที่ใช้แนะนำสมาชิกครอบครัวคือโครงเดียวง่าย ๆ แล้วสลับคำศัพท์เข้าไป
这是我的… (zhè shì wǒ de… / เจ้อ ซื่อ หว่อ เตอ) = นี่คือ…ของฉัน
- 这是我的爸爸。(นี่คือพ่อของฉัน)
- 这是我的姐姐。(นี่คือพี่สาวของฉัน)
อีกประโยคที่ใช้บอกว่าครอบครัวเรามีใครบ้างคือ 我家有… (wǒ jiā yǒu… / หว่อ เจีย โหย่ว) = ครอบครัวฉันมี… เช่น 我家有五口人 (ครอบครัวฉันมีห้าคน) โดยคำว่า 口 (kǒu) เป็นลักษณนามเฉพาะสำหรับนับคนในครอบครัว ไม่ใช่ 个 ที่ใช้นับคนทั่วไป จุดเล็ก ๆ นี้คนมักพลาด
ส่วนเวลาจะบอกว่ามีพี่น้องกี่คน ใช้ 我有… (wǒ yǒu / หว่อ โหย่ว) = ฉันมี… เช่น 我有一个哥哥 (ฉันมีพี่ชายหนึ่งคน) การออกเสียงพินอินให้ถูกวรรณยุกต์สำคัญมากตรงนี้ ใครยังไม่แม่นเรื่องการออกเสียง ปูพื้นเรื่องพินอินให้แน่นก่อนจะช่วยได้เยอะ
เทคนิคจำคำศัพท์ครอบครัวภาษาจีนให้ไม่ลืม
คำศัพท์ครอบครัวภาษาจีนหลายคำเป็นคำซ้ำพยางค์ (爸爸 妈妈 哥哥 弟弟) ตรงนี้เป็นข้อดีที่ช่วยให้จำง่ายและออกเสียงลื่น เพราะแค่พูดพยางค์เดิมสองครั้ง
เทคนิคที่ได้ผลกับผู้เรียนหลายคน คือจำเป็นภาพครอบครัวตัวเองจริง ๆ ไม่ใช่ท่องเป็นลิสต์ลอย ๆ ลองวาดผังครอบครัวของเราแล้วเขียนคำจีนกำกับแต่ละคน พ่อตรงไหน แม่ตรงไหน พี่น้องกี่คน สมองจะผูกคำเข้ากับคนจริงที่เรารู้จัก จำได้แน่นกว่าท่องจากหนังสือเยอะ
อีกวิธีคือจับคู่ตรงข้ามจำพร้อมกัน 哥哥 คู่กับ 弟弟 (พี่ชาย-น้องชาย) 姐姐 คู่กับ 妹妹 (พี่สาว-น้องสาว) 爷爷奶奶 (ปู่ย่า) คู่กับ 外公外婆 (ตายาย) การจำเป็นคู่ช่วยให้เห็นระบบและไม่สับสนว่าคำไหนคือใคร
และอย่าลืมออกเสียงดัง ๆ ทุกครั้งที่จำ เพราะคำศัพท์ครอบครัวภาษาจีนมีวรรณยุกต์กำกับ ถ้าจำแต่ตัวเขียนโดยไม่ออกเสียง เวลาพูดจริงจะนึกเสียงไม่ออก จำหน้าตาได้แต่พูดไม่เป็น
คำเรียกครอบครัวที่คนไทยมักสับสน
จากที่จางเหล่าซือสอนมา มีคำไม่กี่คู่ที่ผู้เรียนไทยสลับกันบ่อยจนคนจีนงง คู่แรกคือ 哥哥 (พี่ชาย) กับ 弟弟 (น้องชาย) หลายคนจำสลับเพราะออกเสียงคล้าย ทริคคือ 哥 เสียงสูงราบ (gē) ส่วน 弟 เสียงตก (dì) ลองผูกว่าพี่อยู่สูงกว่า เสียงเลยสูงกว่า
อีกคู่คือคำเรียกพ่อแม่แบบเป็นทางการกับแบบลำลอง 爸爸/妈妈 เป็นคำเรียกในบ้านทั่วไป ส่วน 父亲 (fùqīn) กับ 母亲 (mǔqīn) เป็นทางการกว่า ใช้ในเอกสารหรือพูดสุภาพ ผู้เรียนช่วงแรกใช้ 爸爸/妈妈 ให้คล่องก่อนก็พอ ไม่ต้องรีบจับคำทางการ
ลำดับพี่น้อง เมื่อมีหลายคน เรียกยังไง
พอครอบครัวมีพี่น้องหลายคน คำศัพท์ครอบครัวภาษาจีนจะเติมตัวเลขลำดับเข้าไปเพื่อบอกว่าใครคนที่เท่าไหร่ จุดนี้เป็นเสน่ห์ที่ทำให้เรียกได้ชัดว่าหมายถึงพี่คนไหน
พี่ชายคนโตเรียก 大哥 (dàgē / ต้า-เกอ) แปลตรงตัวว่าพี่ใหญ่ พี่ชายคนรองเรียก 二哥 (èrgē / เอ้อ-เกอ) คือพี่คนที่สอง ถ้ามีคนที่สามก็ 三哥 ไล่ไปเรื่อย ๆ ตามเลข ฝั่งพี่สาวก็เหมือนกัน 大姐 คือพี่สาวคนโต 二姐 คือพี่สาวคนรอง
คำว่า 大 (dà แปลว่าใหญ่) กับ 小 (xiǎo แปลว่าเล็ก) ยังใช้แยกได้กว้าง ๆ ด้วย เช่นในกลุ่มเพื่อนหรือที่ทำงาน คนจีนชอบเรียกคนอายุมากกว่าว่า 大哥 大姐 เป็นการให้เกียรติ ทั้งที่ไม่ได้เป็นพี่น้องกันจริง เป็นวัฒนธรรมการเรียกที่สะท้อนการนับถืออาวุโสของสังคมจีน
เห็นได้ว่าคำศัพท์ครอบครัวภาษาจีนไม่ได้ใช้แค่ในบ้าน แต่ลามไปถึงการเรียกคนรอบตัวด้วยความเคารพ รู้คำพวกนี้ไว้ช่วยให้เข้าใจซีรีส์จีนและบทสนทนาจริงได้ลึกขึ้นเยอะ
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
คำศัพท์ครอบครัวภาษาจีนต้องจำครบทุกคำเลยไหม? ไม่ต้อง เริ่มจากคนใกล้ตัว (พ่อ แม่ พี่ น้อง) แล้วค่อยจำญาติเท่าที่ครอบครัวเรามีจริง จำเป็นชุดตามความใกล้ชิด
ทำไมลุงกับป้าในภาษาจีนมีหลายคำ? เพราะจีนแยกญาติฝ่ายพ่อกับฝ่ายแม่ และแยกอายุมากกว่าน้อยกว่า จึงเป็นคนละคำ เช่น 伯伯 (พี่ชายพ่อ) ต่างจาก 舅舅 (พี่/น้องชายแม่)
哥哥 กับ 弟弟 ต่างกันยังไง? 哥哥 คือพี่ชาย 弟弟 คือน้องชาย ภาษาจีนแยกพี่กับน้องเป็นคนละคำ ไม่ได้ใช้คำเดียวเหมือน brother
แนะนำสมาชิกครอบครัวพูดยังไง? ใช้โครง 这是我的… (นี่คือ…ของฉัน) แล้วเติมคำศัพท์สมาชิก เช่น 这是我的妈妈 (นี่คือแม่ของฉัน)
นับจำนวนคนในครอบครัวใช้ลักษณนามอะไร? ใช้ 口 (kǒu) ไม่ใช่ 个 เช่น 我家有四口人 (ครอบครัวฉันมีสี่คน)
พี่ชายคนโตเรียกยังไง? เรียก 大哥 (dàgē) แปลว่าพี่ใหญ่ คนรองเรียก 二哥 ไล่ตามเลขลำดับ
老公 กับ 丈夫 ต่างกันไหม? ความหมายเดียวกันคือสามี แต่ 丈夫 เป็นทางการ ส่วน 老公 เป็นคำเรียกลำลองน่ารัก ๆ ในบ้าน
สรุป
คำศัพท์ครอบครัวภาษาจีนดูเยอะเพราะแยกฝ่ายพ่อฝ่ายแม่และแยกอายุ แต่ถ้าเริ่มจากคนใกล้ตัวก่อน แล้วค่อยขยับออกไปทีละวง จะจำได้ไม่ยากอย่างที่กลัว จำคำพื้นฐานอย่าง 爸爸 妈妈 哥哥 妹妹 ให้แม่น บวกประโยค 这是我的… ไว้แนะนำ เท่านี้ก็คุยเรื่องครอบครัวกับคนจีนได้แล้ว
ถ้าผู้เรียนอยากปูพื้นคำศัพท์และการออกเสียงให้แน่นแบบมีลำดับ ไม่ต้องจำมั่ว ลองดูคอร์สเรียนภาษาจีนออนไลน์ของ Chinese Addict ที่วางบทเรียนไว้ให้คนเริ่มจากศูนย์เดินตามได้ทีละขั้น
แหล่งอ้างอิง
MDBG. (2024). Chinese-English Dictionary (family relationship terms). MDBG. https://www.mdbg.net/chinese/dictionary
Omniglot. (2025). Mandarin Chinese. Omniglot. https://www.omniglot.com/chinese/mandarin.htm
Hanban (Center for Language Education and Cooperation). (2021). HSK Standard Course Level 1. Chinese Testing International. https://www.chinesetest.cn/hsk
